Жастар саясаты – болашақтың даңғыл жолы
«Жастары жалынды елдің болашағы жарқын болмақ» дейді қазақ даналары. Расында да, жастар - мемлекетті кемел етіп, инновация мен жаңа технологияларды дамытушы күш. Қазақстанда қазіргі таңда 6 миллионға жуық жастар бар. Бұл республика халқының шамамен үштен бірін құрайды. Алдағы үш жылда елімізде 35 жасқа дейінгі жастар саны 6,2 млн адамға дейін өседі деген болжам бар. Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қазақстан халқына Жолдауында айтқандай жастар «қолдауға мұқтаж топ» емес, ұлттық дамудың стратегиялық ресурсы.

Біле білсек, Қазақстан балалар мен жастарға жан-жақты қолдау көрсететін әлемдегі аз елдің бірі. Мемлекетіміз мұны жақында тағы да дәлелдеді. Жаңа Конституцияда жастарға басымдық берілуі осы сөзіміздің айғағы. Атап айтқанда жалпыхалықтық референдум арқылы қабылданған Ата Заңдағы волонтерлік қызмет, ғылым, инновациялар және жасанды интеллект секілді бастамалар жастар саясатын одан әрі нығайта түспек.
Елдегі жастар ортасының қалай өзгеріп жатқанын жүйелі түрде талдауға мүмкіндік беретін «Қазақстан жастары» ұлттық баяндамасы қазақстандық жастардың айнасы іспетті. 2013 жылы қабылданған алғашқы баяндама небәрі 7 тараудан тұрса, кейінгі жылдары мансаптық тұрақтылық, отбасылық стратегиялар, қаржылық мінез-құлық және ұзақ мерзімді әлеуметтік бейімделу, жасанды интеллект, цифрлық сауаттылық, медиамінез-құлық секілді тараулар қосылып, жастар саясатының ауқымын кеңейте түсті.
Бүгінде бұл құжат мемлекеттік жастар саясаты саласындағы маңызды аналитикалық құралдардың бірі саналады. Оның ерекшелігі – тек зерттеу нәтижесі емес, сонымен қатар «Мемлекеттік жастар саясаты туралы» заң аясында әзірленіп, жыл сайын елдегі жастардың ахуалы жөнінде Мемлекет басшысына ұсынылатын жүйелі баяндама болып табылады.
Жастар» ғылыми-зерттеу орталығының Талдау және коммуникациялар басқармасының басшысы Алёна Дмитриева соңғы жылы жастардың жүргізіліп жатқан шараларға қанағаттану деңгейі 68,7 пайыздан 45,8 пайызға дейін төмендегенін айтады. «Сондықтан саясаттың нақты әсерін бағалау маңызды. Ұлттық баяндама жастар ортасында болып жатқан негізгі өзгерістерді көрсететін және алдағы жұмыс бағыттарын айқындайтын аналитикалық негіз болып қала береді», – дейді ол.
Қазақстанда жастарды әлеуметтік қолдау – жұмыспен қамту, тұрғын үймен қамтамасыз ету, білім беру және кәсіпкерлікті дамытуға бағытталған мемлекеттік саясаттың басым бағыты. Ел ертеңі жастарды баспанамен қамтамсыз ету үшін «Жас Отбасы» жеңілдетілген ипотекалық бағдарламасы қолға алынғалы бері жас отбасылар 5 пайыздық жылдық мөлшерлемемен баспаналы болуға мүмкіндік алды.

Жастарды жақсылыққа, еңбекқұмарлыққа және жауапкершілікке баулудың бірден-бір жолы волонтерлік қызмет. Елімізде өз еркімен қоғамға пайдасын тигізуді көздейтін жастардың қатары күннен-күнге артып келеді. Деректерге сәйкес қазір елімізде 250 мыңнан астам жас волонтер бар. Олар әр өңірдегі экологиялық, қайырымдылық және өзге де бағыттағы шараларға белсенді түрде қатысып, ел дамуына үлестерін қосып келеді.
«Ойна, бірақ жұмысты да ойла» дегендей, жастық жігер мен қайратты іске жұмсаған абзал. Жастары жұмыссыз елдің болашағы бұлыңғыр. Сондықтан мемлекет жастарға екі қолға бір күрек тауып берудің түрлі жолдарын ұсынып келеді. Әсіресе, «Жастар практикасы» өміршеңдігін дәлелдеген жобалардың бірі болды. Талай жастың карьерасының алғашқы баспалдағына айналған бағдарлама аясында биыл 25 мың жас қазақстандықты жұмыспен қамту жоспарланып отыр. Ағымдағы жылдың алғашқы екі айының өзінде аталған жобамен 423 адам жұмысқа орналасып үлгерген.
Болар баланың бетін қақпай, белін буып жүрген жобалардың бірі ретінде «Тәуелсіздік ұрпақтары» бастамасын атауға болады. Бұл жоба Мемлекет басшысының бастамасымен 2021 жылы білімді, талантты жастарды қолдап, грант беру мақсатында қолға алынған болатын. Өткен жылы республика бойынша 3 млн теңдеген 30 грант бөлініп, өңірлерге қосымша 277 гранттың берілуі қаншама жастың арманын жүзеге асыруға жол ашты десеңізші?!
Сайлау партиялық тізімдерінде және депутаттық мандаттарды бөлу барысында әйелдерге, жастарға және мүгедектігі бар азаматтарға арналған 30 пайыздық квота енгізілгелі бері мінберлерден де жастарға орын табылуда.
2026 жыл Қазақстан жастары үшін жаңа мүмкіндіктер кезеңі болып тұр. Сондықтан, «Жас келсе – іске» демекші, жастар, аянып қалмаңыздар!


