Қазіргі таңда интернет-алаяқтық қоғам үшін өзекті мәселелердің біріне айналып отыр. Ақпараттық технологиялардың қарқынды дамуы азаматтардың күнделікті өмірін жеңілдеткенімен, алаяқтардың да әрекет ету тәсілдерін өзгертіп, оларды жаңа деңгейге шығарды. Осыған байланысты елімізде жүзеге асырылып жатқан «Қауіпсіз ел» жобасы аясында азаматтардың цифрлық қауіпсіздігін қамтамасыз етуге, интернет кеңістігіндегі құқық бұзушылықтардың алдын алуға және халықтың құқықтық сауаттылығын арттыруға ерекше көңіл бөлінуде.

Түркістан облысында да интернет-алаяқтықтың алдын алу бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жүргізілуде. Полицейлер тек қылмысты ашумен ғана шектелмей, тұрғындардың алаяқтардың арбауына түсіп қалмауы үшін профилактикалық шараларды күшейткен. Өйткені киберқылмыстың алдын алу – оның салдарымен күрескеннен әлдеқайда тиімді.

Осы мақсатта Түркістан облысы Полиция департаментінің қызметкерлері халық көп жиналатын орындарда түсіндіру жұмыстарын жүргізуде. Атап айтқанда, жұма намазы кезінде мешіттерде, қоғамдық орындарда, тұрғын үйлердің аулаларында және халықпен тікелей байланыс орнатуға мүмкіндік беретін өзге де орындарда кездесулер ұйымдастырылуда.

Түсіндіру жұмыстары барысында азаматтарға интернет-алаяқтықтың кең таралған түрлері жан-жақты түсіндірілді. Полицейлер өзін банк қызметкері немесе құқық қорғау органы өкілі ретінде таныстырып, жеке мәліметтер мен банк картасының деректерін сұрайтын алаяқтардың әрекеттері туралы ескертті. Сонымен қатар тұрғындарға жалған инвестициялық жобалар арқылы оңай табыс табуды ұсынатын күмәнді платформалар, әлеуметтік желілер мен мессенджерлердегі жалған аккаунттар арқылы жасалатын алаяқтық әрекеттер және онлайн сауда жасау кезінде кездесетін қауіптер жөнінде ақпарат берілді.

Мамандардың айтуынша, соңғы уақытта алаяқтар азаматтардың сеніміне кіру үшін психологиялық тәсілдерді жиі қолданады. Олар өзін банк қызметкері, құқық қорғау органы немесе мемлекеттік мекеме өкілі ретінде таныстырып, түрлі сылтаулармен ақша аударуға немесе құпия кодтарды айтуға көндіруге тырысады. Кей жағдайда жалған инвестициялық қорлар мен қаржылық жобалар арқылы қысқа мерзімде жоғары табысқа кенелуді уәде етеді. Алайда мұндай ұсыныстардың басым бөлігі алаяқтық схема болып табылады.

Профилактикалық іс-шара барысында полиция қызметкерлері тұрғындарға цифрлық қауіпсіздік бойынша құқықтық кеңестер беріп, арнайы дайындалған 5 мыңнан астам жадынама таратты. Жадынамаларда интернет арқылы жасалатын алаяқтық әрекеттерден қорғану жолдары, жеке деректердің қауіпсіздігін сақтау тәсілдері және күмәнді жағдайларда қандай әрекет жасау қажеттігі туралы пайдалы ақпараттар қамтылған.

Тәртіп сақшылары тұрғындарға банк картасының деректерін, SMS арқылы келетін бір реттік кодтарды және жеке мәліметтерді ешкімге бермеу қажеттігін ерекше атап өтті. Сондай-ақ белгісіз адамдардың өтініші бойынша ақша аудармауға, күмәнді сілтемелерге өтпеуге, белгісіз қосымшаларды жүктемеуге және тек ресми әрі сенімді интернет-сервистерді пайдалануға кеңес берді.

Мұндай кездесулердің басты мақсаты – азаматтардың цифрлық сауаттылығын арттырып қана қоймай, олардың интернет кеңістігіндегі қауіпсіздік мәдениетін қалыптастыру. Себебі бүгінгі күні әрбір адам әлеуметтік желілерді, мобильді банкингті және түрлі онлайн қызметтерді пайдаланады. Сондықтан цифрлық қауіпсіздік ережелерін білу – заман талабы.

Түркістан облысы Полиция департаменті интернет-алаяқтықтың алдын алу бағытындағы жұмыстарды алдағы уақытта да жалғастырады. Қоғамдық орындарда, білім беру ұйымдарында, еңбек ұжымдарында және діни нысандарда тұрғындармен кездесулер өткізіліп, түсіндіру жұмыстары тұрақты түрде жүргізілмек.

Полицейлер азаматтарды интернет желісін пайдалану кезінде қырағылық танытуға шақырады. Күдікті қоңырауларға сенбеу, жеке деректерді қорғау және қаржылық операциялар кезінде сақтық шараларын сақтау арқылы ғана интернет-алаяқтардың құрбаны болудан сақтануға болады. Өйткені киберқауіпсіздік – әрбір азаматтың жеке жауапкершілігінен басталады.