Бұған дейін Қазақстанның ең бай кәсіпкерлерінің алдыңғы қатарында жиі аталмаған Шахмұрат Мүтәліп биыл бірден елдегі ең ықпалды бизнесмендердің бестігіне қосылды. 8 қазанда жарияланған Forbes Kazakhstan рейтингі бойынша, 36 жастағы кәсіпкер Вячеслав Ким, Болат Өтемұратов, Тимур Құлыбаев және Нұрлан Смағұловтан кейінгі орынға жайғасқан. Сонда Мүтәліптің бизнес ықпалы қалайша осындай деңгейге көтерілді? Оның байлығының негізі неде?

Әуелі бір нәрсені нақтылай кетейік: Forbes-тің 2026 жылғы мамырда жарияланған ең бай 75 кәсіпкер рейтингінде Мүтәліп 482 миллион доллар байлығымен 22-орынға орналасқан. Ал қазандағы тізім байлық көлемін емес, кәсіпкерлердің ықпалын бағалайды. Демек, екі рейтингті шатастырмаған жөн.

Мүтәліптің негізгі бизнесі – Integra Construction KZ компаниясы. Теміржол және автомобиль жолдары құрылысына маманданған кәсіпорынның 2024 жылғы табысы 418,8 миллиард теңгеге, таза пайдасы 35,43 миллиард теңгеге жеткен. Дегенмен кәсіпкердің ықпалын арттырған басты оқиғалар құрылыс саласымен шектелмейді.

2026 жылғы 22 мамырда Мүтәліпке тиесілі Nature Energy Solutions Ltd. компаниясының Eurasian Resources Group (ERG) акцияларының 39,3 пайызын сатып алғаны ресми жарияланды. Бұған дейін бұл үлес Патох Шодиевке тиесілі 18,6 пайыз және Александр Машкевичтің мұрагерлеріне тиесілі 20,7 пайыз акциядан құралған. ERG – хром, алюминий, темір кені және энергетика салаларындағы ірі кәсіпорындарды біріктіретін тау-кен металлургиясы тобы. Мұндай компанияның акционерлер құрамына кіру Мүтәліптің бизнес ауқымын жаңа деңгейге шығарды.

Кәсіпкер алтын өндірісіне де бет бұрған. 2026 жылғы наурызда оның үлесі бар Central Asia Resources Holding Ltd. «Алтыналмас» АҚ-ның 100 пайыз акциясын сатып алу жөнінде келісімге қол қойды. Forbes-тің KASE деректеріне сүйенген мәліметі бойынша, компанияның 2026 жылғы 1 шілдедегі меншікті капиталы 543,8 миллиард теңгені құраған. Алайда келісімнің толық аяқталғаны туралы нақты дерек болмаса, «Алтыналмас» Мүтәліптің меншігіне түпкілікті өтті деуге болмайды.

Бұған қоса, ол Қазақстан бокс федерациясын басқарады, Ұлттық олимпиада комитетінің халықаралық ынтымақтастық жөніндегі вице-президенті қызметін атқарады. Биыл маусымда Шымкенттің «Ордабасы» футбол клубын да сатып алды.

Сөйтіп, құрылыс бизнесінен басталған кәсіпкерлік жол ERG, алтын өндірісі және футболға дейін кеңейді. Бірақ негізгі сұрақ әлі де ашық: бұл активтерге жұмсалған қаражат қайдан келді және мәмілелердің нақты құны қандай? Forbes рейтингі Мүтәліптің ықпалын көрсеткенімен, оның байлығының қалай қалыптасқанын толық түсіндіре алмайды.