Түркістан облыстық тері-венерологиялық аурулары диспансері тек жыныстық жолмен берілетін инфекцияларды емдемейді. Мұндағы білікті мамандар денсаулығына байланысты шағымданушылардағы терінің әртүрлі ауруларын емдеуге көмектеседі. Атап айтсақ, безеу мен дерматиттен бастап пигментацияның күрделі бұзылуларына және терінің қатерлі ісігіне дейін.

Тәжірибеге тері ісіктерін ерте диагностикалау жүйелері, заманауи зертханалық әдістер, емдеудің аз инвазивті технологиялары енгізілді. Аймақтық деңгейде қолжетімсіз болып көрінген жаңа жабдықтар мен бағыттар пайда болды: дерматология, дерматокосметология, трихология, подология, тері ісіктерінің диагностикасы. Бірақ дәрігерлер мойындағандай, жабдықты емес, адамдардың ойлауын өзгерту әлдеқайда қиын.

– Бұрын пациенттер ауруларынан айыға алмай асқынып, құр сүлдері қалғанда амалсыз сүйретіліп бізге келетін, көмегімізге жүгінетін. Себебі олар ертерек келуден қорқатын. Жүз жыл өтті. Жағдай үлкен профилактикалық және ақпараттық жұмыстардың арқасында айтарлықтай жақсарды. Қазір адамдар тынышталды. Олар неғұрлым тезірек жүгінсе, емдеу соғұрлым оңай және жылдам болатынын түсінеді, – дейді Облыстық дермато-венерологиялық диспансердің ақылы медициналық қызметтер бөлімшесінің меңгерушісі А.Юлдашов.

Шынында да, қазіргі пациенттер ақпараттандырылған. Адамдар көбінесе инфекциялардың қалай берілетінін, алдын-алу деген не, медициналық тексерулер не үшін қажет екенін біледі. Диагноздан қорқу да азайды: көптеген аурулар уақтылы қаралса сәтті емделеді. Бұл ғана емес, бүгінде пациенттердің таңдауы бар. ТМККК және МӘМС жүйесі бойынша олар медициналық көмектің негізгі пакетін алады: диагностика, емдеу, бақылау.

Сонымен қатар, ТМККК және МӘМС-ке кірмейтін ақылы медициналық қызметтер бөлімшесі де дамуда. Олардың спектрі қызметтің пайда болу кезеңіндегіден ондаған есе кеңейе түсті. Соңғы он жылда бөлімше де айтарлықтай өзгерді. Заманауи жүйелері бар лазерлік кабинет пайда болды, косметологиялық процедуралардың тізімі кеңейді – пиллинг пен биоревитализациядан бастап өсінділерді жоюға дейін. Fotofinder аппаратында тексеру енгізілді, ал Қазақстанда теріні, меңдерді тексеру және меланоманы ерте анықтайтын мұндай аппараттың үшеуі ғана бар. Шаш пен аяқ ауруларын емдеу бағыттары дамып келеді.

– Адамдар бізді ұят мөрі бар жабық мекеме ретінде емес, кез келген тері, шаш, тырнақ мәселесімен келіп, көмек алатын орын ретінде қабылдай бастады. Тек көмек қана емес, қажеттілік бойынша да құпия қарала алады, – деп жалғастырады Алимжан Тұрғынбайұлы.

Мұндай нәзік салада құпиялылық көптеген адамдар үшін өте маңызды. Диспансердің ақылы бөлімшесінде ерікті түрде анонимді тексеруден өтуге болады. Мұнда пациенттерді кодтау жүйесі қолданылады, бұл адамға өзін тыныш және қауіпсіз сезінуге мүмкіндік береді.

Осыған қарамастан, Шымкент пен Түркістан облысының тұрғындары арасында алалаушылықтан біржола құтылу мүмкін болмады. Диспансердің дерматовенерологтар бригадасы пациенттерге практикалық көмек көрсету және әріптестерімен тәжірибе бөлісу үшін жыл сайын зщертхананың жетекші мамандарының басқаруымен облыс аудандарына барады.

– Ауылдық жерлерде пациенттердің хабардарлығының төмен деңгейі ерекше байқалады. Емдеу туралы тұрмыстық ұғымдар әлі де кең таралған: адамдар емшілерге жүгінеді, уақытты жоғалтып, халықтық әдістерді қолданады. Біз балалардағы тері жұқпалы ауруларын, мысалы, маймен емдеуге тырысатын жағдайларға тап боламыз. Ал, олар дәрігерлерге жүгінгенде, ауру қатты асқынған, науқастың жағдайы нашар болады. Біз де сиқыршы емеспіз. Оның үстіне, тері аурулары өте қауіпті. Елестетіп көріңізші, тері – адам ағзасындағы ең үлкен иммундық орган. Ол барлық жүктемені, сыртқы ортаның барлық агрессивті әсерін қабылдайды. Әрине, псориаз, пемфигус вульгарисі, орфандық сырқаттардың барлық спектрі сияқты ауруларды емдеу мүмкін емес. Дегенмен, адамның өмірін ұзарту немесе мүгедектіктің алдын алу үшін біз ұзақ мерзімді қолдау терапиясын жүргіземіз. Егер пациент уақытында жүгінсе, бұл үшін табысқа жете аламыз, – дейді бөлім меңгерушісі.

Сонымен қатар, тіпті қалада да дерматовенерологтар күн сайын дерлік сейілтуге тура келетін мифтер бар. Соның ішінде ең қатып қалған ұғымдардың бірі – инфекциялар тек жыныстық жолмен беріледі деп сену. Іс жүзінде инфекция тұрмыстық жағдайларда да жұғуы мүмкін. Осыған байланысты пациенттер арасында кикілжің жиі кездеседі, олар «бұл мүмкін емес» деп ойлайды. Сондай-ақ, олар отбасындағы туыстарының диагнозды қалай қабылдайтынын, жанжалдан қорқатындығын сезінеді. Нәтижесінде, олар дәрігерге баруды кешіктіреді немесе білместен бүкіл медицина жүйесіне теріс көзқараспен келеді. Сондықтан дерматовенерологиялық қызмет тек стационар, кабинеттер, жабдықтар ғана емес, сонымен қатар үлкен түсіндіру жұмыстары болып табылады. Мұндай жағдайларда дәрігер маман ретінде ғана емес, психолог ретінде де жұмыс істейді: түсіндіреді, қорқыныш-үрейден арылтады, кейде адамдарға татуласуға, отбасылық қатынастарды сақтауға көмектеседі.

– Біздің міндетіміз – пациентке адал болу, онымен ашық, сабырлы, айыптаусыз сөйлесу. Оның көмекке келуіне өмірлік жағдайлар аз болған жоқ қой. Бірақ, егер ол келсе, істің жартысы жасалды деп есептеңіз. Әрі қарай біз көмек көрсету үшін қолдан келгеннің бәрін жасаймыз, – дейді А.Юлдашов.

Сымбат МҰРАТҚЫЗЫ