Қоғамның дамуы тек экономикалық көрсеткіштермен емес, оның адамгершілік деңгейімен де өлшенеді. Осы тұрғыда инклюзивті қоғам құру – әрбір азаматтың толыққанды өмір сүруіне жағдай жасайтын маңызды бағыт. Инклюзия – ерекше қажеттілігі бар адамдарды қолдаумен қатар, барлық азаматқа тең мүмкіндік беретін орта қалыптастыруды көздейді.

      Инклюзивті қоғамда әр адамның құқығы мен қадір-қасиеті тең мойындалады. Мұндай ортада мүмкіндігі шектеулі жандар тек көмек алушы емес, қоғамның белсенді мүшесі ретінде қарастырылады.

     Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің дерегінше, Қазақстанда шамамен 740 мың адам, яғни халықтың 3,6 пайызы ерекше қажеттіліктері бар азаматтар.

     Инклюзияны дамытудағы басты кедергілердің бірі – қоғамдағы стереотиптер. Ерекше қажеттілігі бар адамдарға аяушылықпен қарау олардың әлеуетін толық ашуға мүмкіндік бермейді. Сондықтан құрмет пен тең серіктестікке негізделген көзқарас қалыптастыру қажет.

      Сенат төрағасы Мәулен Әшімбаев спорт саласында да мүмкіндігі шектеулі жандарға қолайлы жағдай жасау керектігін және бұл бағытта елімізде ауқымды жұмыстардың атқарылып жатқанын айтады. «Инклюзивті қоғамды дамыту мәселелері – Президент Қасым-Жомарт Тоқаев жүргізіп отырған саясаттың басым бағыттарының бірі. Білім беру, спорт және әлеуметтік салада инклюзияны қолдау қағидаты – әрбір азаматқа өз әлеуетін толық жүзеге асыруға мүмкіндік беретін Әділетті Қазақстан құру стратегиясының ажырамас бөлігі. Осы орайда мүмкіндігі шектеулі жандар арасында инклюзивті спорт пен дене шынықтыру идеологиясын белсенді дәріптеу – Мемлекет басшысы жүктеген маңызды міндеттердің бірі. Сондықтан бәріміз бірлесіп, қолға алынған жұмысты жүйелі түрде жалғастырып, нақты нәтижелерге қол жеткізуіміз қажет», – дейді Мәулен Әшімбаев.

      Расында да елімізде инклюзивті спорт бағытында оң динамика байқалады. Мамандардың дерегінше қазір республика бойынша 16 клуб пен 2 мамандандырылған спорт мектебі жұмыс істейді, онда 8 мыңға жуық ерекше қажеттілігі бар спортшының  жаттығып жүргені көңіл қуантады. 

       Ерекше білім беруді қажет ететін балаларды қолдау инфрақұрылымы кеңейіп келеді. Бүгінде 537 бейінді ұйым жұмыс істейді: 48 балабақша, 99 мектеп, 126 психологиялық-медициналық-педагогикалық консультация, 238 түзету кабинеті, 12 аутизм орталығы және 14 оңалту орталығы. Қолдау кабинеттерінің саны 1 095-ке жетті.

      2025 жылдың қорытындысы бойынша мектептердің 95,2 пайызы ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларға жағдай жасаған. Инклюзивті ортада 94 527 бала білім алуда. Ал 7 775 бала психологиялық-педагогикалық қолдаумен қамтылған.

      Мүмкіндігі шектеулі адамдарды қоғамға кіріктірудің маңызды тетігі – жұмыспен қамту. Бұл бағытта мемлекеттік бағдарламалар, квоталар мен гранттар қарастырылған. Әлеуметтік қолдау жүйесі де жетілдіріліп, қызметтер цифрландырылуда. Алайда басты мақсат – тек көмек көрсету емес, азаматтардың қоғамдағы орнын нығайту.

       Инклюзивті қоғам тек саясатпен емес, адамдардың қарым-қатынасымен қалыптасады. Құрмет – тең дәрежеде сөйлесу, көмек ұсыну, қоғамнан оқшауламау арқылы көрінеді.

         Мүмкіндігі шектеулі адамдарға деген көзқарас – қоғам мәдениетінің көрсеткіші. Оларға аяушылық емес, құрмет қажет. Әр адам – өз мүмкіндігіне қарай құнды.

        Инклюзивті қоғам – адамгершілік қағидаттарға негізделген орта. Тең мүмкіндік пен құрмет арқылы ғана біз дамыған, әділетті қоғам қалыптастыра аламыз. Бұл – тек мемлекеттің емес, бүкіл қоғамның ортақ міндеті.