2025 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстан Республикасы Ұлттық банкі жариялаған деректер Қазақстанның сыртқы қарызы тарихи максимумға жеткенін көрсетті. Елдің жалпы сыртқы берешегі шамамен 182 млрд АҚШ долларын құрап, бұрын-соңды болмаған деңгейге көтерілді.

Соңғы бір жылда қарыз көлемі 10,4 пайызға артты. Бұл – соңғы 17 жылдағы ең жоғары өсім. Абсолютті мәнде өсім 17,2 млрд долларды құрады. Мұндай серпін Қазақстанды сыртқы қарызы тез өсіп жатқан елдердің қатарына қосып отыр.

Енді бұл көрсеткішті халықаралық деңгейде салыстырып көрейік.

Әлемдік рейтингте Қазақстан сыртқы қарыздың абсолютті көлемі бойынша алдыңғы орындарға кірмейді. Мысалы, АҚШ, Жапония, Ұлыбритания секілді ірі экономикалардың сыртқы қарызы триллион доллармен есептеледі. Бұл елдермен салыстырғанда Қазақстанның көрсеткіші әлдеқайда төмен.

Алайда мәселе абсолютті көлемде ғана емес. Маңыздысы – қарыздың экономика көлеміне (ЖІӨ-ге) шаққандағы үлесі. Осы тұрғыдан алғанда Қазақстан дамушы елдер қатарына тән орташа деңгейде тұр.

Орталық Азия бойынша салыстырсақ, Қазақстан сыртқы қарыз көлемі жағынан көш бастап тұр. Мысалы, Өзбекстан мен Қырғызстан сыртқы қарызы айтарлықтай төмен. Бұл, бір жағынан, Қазақстан экономикасының көлемі үлкен екенін көрсетсе, екінші жағынан – сыртқы қаржыландыруға тәуелділіктің жоғары екенін аңғартады.