Түркістан облысында ауыл шаруашылығы саласын әртараптандыру, экспортқа бағытталған өндірістерді көбейту және халықаралық инвестициялық ынтымақтастықты кеңейту бағытындағы жұмыстар жалғасып жатыр. Осы мақсатта облыс әкімі Нұралхан Көшеров Қытайдың жетекші компанияларының бірі – Shaanxi Silk Road City Holding Group Co., Ltd. компаниясының бас директоры Юань Чжао Хуэймен және компанияның Қазақстандағы өкілдерімен арнайы кездесу өткізді.

Кездесу барысында тараптар өңірде заманауи жылыжай кешендерін дамыту, гүл шаруашылығын жолға қою, сәндік ағаш көшеттерін өсіру және қалалар мен елді мекендерді көгалдандыруға бағытталған бірлескен инвестициялық жобаларды жүзеге асыру мәселелерін талқылады. Сонымен қатар қытайлық тәжірибені пайдалана отырып, жоғары технологиялы аграрлық өндірістер құру, ауыл шаруашылығы саласына инновациялық шешімдерді енгізу және экспорттық әлеуеті жоғары өнімдер өндіру мәселелеріне басымдық берілді.

Соңғы жылдары Түркістан облысы мен Қытай арасындағы экономикалық байланыстар жаңа деңгейге көтеріліп келеді. Әсіресе өндіріс, логистика, ауыл шаруашылығы, құрылыс индустриясы және өңдеу өнеркәсібі бағыттарындағы әріптестік белсенді дамып жатыр. Биыл облыс делегациясының Қытайға жасаған жұмыс сапары барысында ондаған компаниямен келіссөздер жүргізіліп, жаңа инвестициялық жобалардың пулы қалыптастырылған болатын. Бүгінде өңірде Қытай капиталының қатысуымен түрлі салаларда ондаған жоба жүзеге асырылып жатыр.

Қытай инвесторлары Түркістан облысының географиялық орналасуын, табиғи-климаттық ерекшеліктерін және ауыл шаруашылығын дамытуға қолайлы мүмкіндіктерін жоғары бағалайды. Өңірдің Орталық Азия нарықтарына жақын орналасуы, еңбек ресурстарының жеткіліктілігі және мемлекеттік қолдау тетіктерінің болуы шетелдік компаниялардың қызығушылығын арттырып отыр.

Кездесуде жылыжай шаруашылығын дамыту мәселесіне ерекше назар аударылды. Қазіргі таңда Түркістан облысы еліміздегі ең ірі жылыжай аймақтарының бірі саналады. Әсіресе Сарыағаш, Келес, Сауран және Ордабасы аудандарында көкөніс өсіруге маманданған жүздеген жылыжай жұмыс істейді. Ендігі мақсат – осы бағытты әртараптандырып, көкөніспен қатар гүл және сәндік өсімдіктер өндірісін дамыту.

Облыс әкімі бұл бастаманың өңір экономикасы үшін маңызды екенін атап өтіп, инвесторлардың ұсыныстарына қолдау көрсетуге дайын екенін жеткізді.

– Жақында Қытай еліне жұмыс сапарымен барып, бірқатар инвесторлармен келіссөздер жүргіздік. Бүгінде өзара әріптестік байланыстар нығайып келеді. Біз өңір экономикасына серпін беретін, жаңа жұмыс орындарын ашатын жобаларды қолдауға дайынбыз. Түркістан облысында жылыжай шаруашылығын дамытуға мүмкіндік мол. Өңірді көгалдандыруға қажетті гүлдер мен ағаш түрлерін өсіруді ұсынамын. Жергілікті шаруалармен байланыс орнатуға көмектесеміз. Сынақ кезеңі сәтті аяқталған жағдайда жобаны кеңейтуге қолдау көрсетіледі, – деді Нұралхан Көшеров.

Кездесу барысында компания өкілдері Түркістан облысының табиғи-климаттық жағдайы гүл шаруашылығын дамытуға қолайлы екенін атап өтті. Инвесторлардың мәліметінше, әлемдік нарықта сәндік гүлдер өндірісі қарқынды дамып келеді және бұл бағыт ауыл шаруашылығының табысты салаларының бірі саналады. Осыған байланысты компания өңірде гүл өсіру бойынша ұзақ мерзімді жобаларды іске асыру мүмкіндігін қарастырып отыр.

Қазіргі таңда қытайлық инвесторлар Сарыағаш ауданында бұталы раушан гүлдерін өсіру бойынша тәжірибелік жұмыстарды бастап кеткен. Жоба аясында өңірдің топырақ құрамы, климаттық ерекшеліктері және су ресурстары зерттеліп жатыр. Алғашқы сынақтардың нәтижесі оң болған жағдайда гүл өсірілетін алқап көлемін кезең-кезеңімен ұлғайту жоспарланған.

Инвесторлардың жоспарына сәйкес, бастапқы кезеңде бірнеше гектар жерде өндірістік сынақ жүргізіліп, кейін гүл өсіру аумағы 20 гектарға дейін жеткізілуі мүмкін. Сонымен қатар жаңа жылыжай кешендерін салу, тамшылатып суару технологияларын енгізу және халықаралық стандарттарға сай көшет шаруашылығын ұйымдастыру мәселелері қарастырылуда.

Компания өкілдерінің айтуынша, өндірілетін өнімдерге Ресей, Өзбекстан, Қырғызстан, Тәжікстан және басқа да Орталық Азия мемлекеттерінде тұрақты сұраныс қалыптасқан. Бүгінде бұл нарықтардың едәуір бөлігі Еуропа мен Азия елдерінен жеткізілетін гүл өнімдерімен қамтамасыз етіледі. Сондықтан Түркістан облысында өндірілетін гүлдер өңірлік нарықтағы импорт үлесін азайтып қана қоймай, экспорт көлемін арттыруға мүмкіндік береді.

Сарапшылардың пікірінше, гүл шаруашылығы жоғары табыс әкелетін агробизнес бағыттарының бірі саналады. Бір гектар жерде өндірілген гүл өнімдерінің экономикалық тиімділігі кейбір дәстүрлі ауыл шаруашылығы дақылдарынан бірнеше есе жоғары болуы мүмкін. Осы тұрғыдан алғанда, қытайлық инвесторлардың бастамасы өңірдегі аграрлық секторды әртараптандыруға және шаруалардың табысын арттыруға ықпал етеді.

Кездесу барысында тек гүл өсіру ғана емес, өңірді көгалдандыруға қажетті сәндік ағаштар мен бұталардың көшеттерін жергілікті жерде өндіру мәселесі де талқыланды. Соңғы жылдары Түркістан қаласы мен облыс аумағында көгалдандыру жұмыстары қарқынды жүргізіліп келеді. Мыңдаған ағаш отырғызылып, жаңа саябақтар мен жасыл аймақтар құрылуда. Осыған байланысты сапалы көшеттерге сұраныс жыл сайын артып отыр.

Қытайлық компания климаттық жағдайға бейімделген сәндік ағаштардың бірнеше түрін сынақ ретінде отырғызуға дайын екенін білдірді. Егер олардың өңір жағдайына бейімделуі оң нәтиже көрсетсе, көшет өндірісін өнеркәсіптік деңгейде ұйымдастыру мүмкіндігі қарастырылмақ.

Соңғы жылдары Түркістан облысы мен Қытай арасындағы әріптестік ауыл шаруашылығымен ғана шектелмей, өнеркәсіп, логистика, құрылыс материалдарын өндіру, тоқыма өнеркәсібі және инфрақұрылым салаларын да қамтып келеді. Облыста қытайлық инвесторлардың қатысуымен өндіріс орындары ашылып, жаңа жұмыс орындары құрылуда. Бірлескен жобалардың басым бөлігі экспортқа бағытталған және өңірдің өнеркәсіптік әлеуетін арттыруға бағытталған.

Жалпы алғанда, Shaanxi Silk Road City Holding Group Co., Ltd. компаниясымен жүргізілген келіссөздер Түркістан облысының халықаралық инвестициялық байланыстарын кеңейту жолындағы кезекті маңызды қадам болды. Кездесу қорытындысы бойынша тараптар пилоттық жобаларды іске қосып, олардың нәтижесіне қарай ынтымақтастық аясын кеңейту жөнінде уағдаласты. Алдағы уақытта гүл шаруашылығы, көшет өсіру және заманауи жылыжай технологияларын енгізу бағытындағы жобалар өңір экономикасына қосымша серпін беріп, жаңа жұмыс орындарын құруға және экспорттық әлеуетті арттыруға мүмкіндік береді деп күтілуде.