Қоғамның әл-ауқатын сөз еткенде экономикалық көрсеткіштер, білім, денсаулық сақтау немесе әлеуметтік саясат жиі алдыңғы орынға шығады. 

Алайда осы салалардың барлығының түпкі нәтижесі адам өмірімен байланысты. Ал адамның тұлға ретінде қалыптасатын алғашқы ортасы – отбасы. Сондықтан отбасы мәселесі жеке шаңырақтың ғана емес, тұтас қоғамның мәселесі.

Осы түсінікті қоғамдық деңгейде насихаттаудың бір жолы – Отбасы күнін атап өту. Қазақстанда бұл мереке қыркүйек айының екінші жексенбісінде аталып келеді. Оның тарихы елімізде 2013 жылдан басталады. 2013 жылғы 1 наурыздағы Президент Жарлығымен Қазақстандағы кәсіби және өзге де мерекелер тізіміне Отбасы күні енгізіліп, оны қыркүйектің әр екінші жексенбісінде атап өту белгіленді. Мерекенің негізгі мақсаты – отбасылық құндылықтарды дәріптеу, неке мен отбасының жауапкершілігін арттыру, қоғамдағы рухани-адамгершілік құндылықтарды нығайту.

Алайда отбасыға арналған мұндай атаулы күннің тарихы Қазақстаннан әлдеқайда ертерек басталған. Біріккен Ұлттар Ұйымы 1989 жылы 1994 жылды Халықаралық отбасы жылы деп жариялады. Ал 1993 жылы БҰҰ Бас Ассамблеясы 15 мамырды жыл сайын Халықаралық отбасы күні ретінде атап өтуді бекітті. Бұл шешім отбасының қоғамның негізгі құрылымдық бірлігі ретіндегі маңызын мойындаумен және әлем елдеріндегі отбасылардың жағдайына назар аударумен байланысты болды.

Демек, Отбасы күні – күнтізбедегі кезекті атаулы дата емес. Оның астарында әлемдік деңгейде отбасының әлеуметтік, экономикалық және демографиялық өзгерістерге тікелей қатысы бар деген түсінік жатыр. БҰҰ бұл күнді отбасылардың мәселелеріне назар аударып, олардың әл-ауқатын жақсартуға бағытталған шараларды күшейтуге мүмкіндік беретін күн ретінде қарастырады.

Бір қарағанда, отбасының маңызын арнайы күн арқылы еске салудың қажеті жоқ сияқты. Өйткені отбасы адамның күнделікті өмірінің бір бөлігі. Бірақ дәл осы қалыптылық кейде оның қадірін төмендетеді. Күнделікті күйбең тіршілікте ата-ана мен баланың әңгімелесуге уақыты азаяды, әр буынның өз мәселесі көбейеді, ал отбасы мүшелерінің бір үйде өмір сүргенімен, бір-бірінен алыстап кету қаупі пайда болады.

Сондықтан Отбасы күні – адамдарға отбасы туралы қайта ойлануға себеп болатын мүмкіндік. Бұл күні «отбасымыз бар» деген фактіні ғана емес, сол отбасындағы қарым-қатынастың қандай екенін ойлау маңызды.

Отбасы – баланың алғашқы әлеуметтік ортасы. Ол алғашқы сөзін, алғашқы әдетін, үлкенге деген құрметті, кішіге деген қамқорлықты, жауапкершілікті және өзара қарым-қатынас мәдениетін ең алдымен үйден көреді. Мектеп пен қоғам бұл тәрбиені жалғастырады, бірақ адамның мінезіне алғашқы әсерді отбасы береді.

Сондықтан отбасыға салынған инвестицияны тек материалдық тұрғыдан түсінуге болмайды. Балаға бөлінген уақыт, ата-ананың тәрбиесі, үлкендердің өнегесі, отбасындағы өзара сыйластық – ұзақ мерзімде қоғамның мәдениеті мен тұрақтылығына әсер ететін құндылықтар.

Отбасы күнін тойлау міндетті түрде үлкен мерекелік дастарқан немесе салтанатты шара болуы шарт емес. Оның мәні – отбасы мүшелерінің бірге уақыт өткізуінде, бір-біріне көңіл бөлуінде.

Бұл күні ата-әжелердің басын қосып, бірнеше буынның бір дастарқанда отыруы, балалармен бірге табиғат аясына шығу, отбасылық тарихты еске алу, ескі суреттерді қарап, үлкендердің әңгімесін тыңдау сияқты қарапайым дүниелердің өзі маңызды.

Өйткені мерекенің басты мақсаты – отбасы мүшелерін бір күнге көңіл көтерту емес, отбасылық байланысты нығайту.

Қоғамдық деңгейде де бұл күннің маңызы зор. Мектептерде, мәдениет ұйымдарында, кітапханаларда және түрлі мекемелерде отбасы құндылықтарына арналған кездесулер, пікірталастар, көрмелер мен тәрбиелік іс-шаралар өткізуге болады. Мұндай шаралар отбасының тек жеке өмір мәселесі емес, қоғамдық саясаттың да маңызды бағыты екенін көрсетеді.

Отбасының ерекше қызметінің бірі – ұрпақтар сабақтастығын сақтау. Бала ата-анасынан ғана емес, ата-әжесінен де көп нәрсе үйренеді. Отбасылық әңгімелер, салт-дәстүр, туған жер туралы естеліктер, атадан балаға жеткен өнеге – қоғамның тарихи жадын сақтайтын қарапайым, бірақ маңызды тетіктер.

Сондықтан отбасының беріктігі тек ерлі-зайыптылар арасындағы қарым-қатынаспен шектелмейді. Оның ішінде ата-ана мен бала, аға мен іні, әже мен немере арасындағы байланыстар да бар. Бір шаңырақта әр буын бір-бірін түсініп, тәжірибесін бөлісе алса, бұл қоғамдағы сабақтастықтың да нығаюына әсер етеді.

Бүгінде мемлекет тарапынан да отбасы институтын нығайтуға бағытталған саясат жүргізіліп келеді. Қазақстанның 2030 жылға дейінгі отбасылық және гендерлік саясат тұжырымдамасында отбасы институтын нығайту, отбасыларды әлеуметтік қолдау, отбасылық-тұрмыстық зорлық-зомбылықтың алдын алу және ұрпақтар сабақтастығын сақтау бағыттары белгіленген.

Осының өзі отбасы мәселесінің бір күндік мерекеден әлдеқайда ауқымды екенін көрсетеді.

Отбасы күні – отбасын бір күнде ғана еске алу үшін емес, оның қоғамдағы орнын қайта бағалау үшін қажет. Бұл күн бізге отбасы деген ұғымның артында ата-ана мен бала ғана емес, тәрбие, жауапкершілік, ұрпақтар сабақтастығы, әлеуметтік тұрақтылық және адамдық құндылықтар тұрғанын еске салады.

Қыркүйектің екінші жексенбісі – күнтізбедегі бір ғана күн. Бірақ оның мәні бір күнмен шектелмеуі керек. Себебі отбасыға деген қамқорлық мерекеде емес, адамның күнделікті қарым-қатынасынан көрінеді.

Ал мықты отбасы қалыптасқан жерде мықты қоғамның да негізі қаланады.